Το εμπόριο και ο πολιτισμός του Ισλάμ

H εξάπλωση των Αράβων

H πόλη των τειχών: Κωνσταντινούπολη

 

ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΝΩΛΗ ΣΤΟΝ ΚΟΡΟΝΑΪΟ...

Η Μαύρη Πανώλη η πιο γνωστή πανδημία.

Η πιο γνωστή επιδημία ήταν στα μέσα του 14ου αι. Πρόκειται για τη Μεγάλη ή Μαύρη Πανώλη (τα αγγλικά και τα γερμανικά προτιμούν να μιλάνε για τον «μαύρο θάνατο»).
Το 1346, οι Μογγόλοι της Χρυσής Ορδής πολιορκούν ένα λιμάνι της Κριμαίας όπου οι Γενουάτες είχαν ένα εμπορικό σταθμό. Ανάμεσά στους Μογγόλους υπάρχουν προσβεβλημένοι από πανούκλα. Τα τρωκτικά που περνούν κάτω από τις οχυρώσεις μεταδίδουν τη νόσο στους Ιταλούς. Και οι δύο πλευρές εξασθενημένες από την αρρώστια υπογράφουν εκεχειρία. Οι Γενουάτες φεύγουν μεταφέροντας στα αμπάρια τους την αρρώστια. Και μαζί μ’ αυτούς η πανούκλα φθάνει στην Κωνσταντινούπολη, τη Μεσίνα και τη Μασσαλία.

Σε τρία ή τέσσερα χρόνια, ο θάνατος εξαπλώνεται στην Ευρώπη, τη Βόρεια Αφρική, την Εγγύς και τη Μέση Ανατολή. Το ένα τρίτο του πληθυσμού της Ευρώπης εξαφανίζεται. Μία από τις συνέπειες της πανώλης ήταν η έκρηξη της βίας που προκάλεσε κατά των Εβραίων, οι οποίοι κατηγορήθηκαν ότι εισήγαγαν το κακό με τη δηλητηρίαση των πηγαδιών. Στο βασίλειο της Γαλλίας, στην κοιλάδα του Ρήνου, οι σφαγές εκτελούνται, σε μεγάλη κλίμακα, με την έγκριση των αρχών. Μόνο ο Πάπας επιδιώκει να ηρεμήσει τα πνεύματα με ένα πολύ λογικό επιχείρημα: γιατί κατηγορούν τους Εβραίους ότι διαδίδουν το κακό από το οποίο πεθαίνουν και αυτοί;
Στη συνέχεια, κάθε δέκα ή δεκαπέντε χρόνια η πανώλη επανεμφανίζεται στην Ευρώπη. Γενικά όμως περιορίζεται σε μια περιοχή ή μια πόλη. Η μεγάλη πανώλη στο Λονδίνο το 1665 σκότωσε ένα στους πέντε.

Gravure « La peste de Marseille », 1720. L’épidémie décima plus d’un tiers de la population de la ville. (MARY EVANS/SIPA)

Τι είναι ο "τοίχος της πανώλης";

Το 1720, ένα πλοίο με μεταξωτά και άλλα ακριβά υφάσματα της Ανατολής, που προορίζονταν για την έκθεση Beaucaire, φτάνει στη Μασσαλία. Τα υφάσματα γεμίζουν με μολυσμένους ψύλλους. Το κακό βρίσκεται στο λιμάνι. Σ’ έναν δύο μήνες, επηρεάζει όλη την Προβηγκία. Οι αρχές παίρνουν τα πράγματα πολύ σοβαρά. Ολόκληρη η επαρχία μπαίνει σε καραντίνα. Οι στρατιώτες κρατούν οδοφράγματα και πυροβολούν όποιον θέλει να τα περάσει. Προκειμένου να προστατευθεί το Comtat Venaissin, που ανήκε στον Πάπα, οι παπικές αρχές χτίζουν ένα μακρύ πέτρινο τοίχο μήκους 36 χιλιομέτρων που εκτεινόταν στα βουνά του Vaucluse.

Η μεγαλύτερη καταστροφή για την υγεία στην ιστορία ήταν το μετα-Κολομβιανό "μικροβιακό σοκ"
Απομονωμένοι για χιλιάδες χρόνια στην απέραντη ήπειρό τους, οι αυτόχθονες λαοί της Αμερικής ποτέ δεν είχαν έρθει σε επαφή με τους διάφορους ιούς και τα βακτηρίδια που μάστιζαν την Ευρώπη. Το 1492 οι Ισπανοί με τον Κολόμβο τους τους έκαναν δώρο, χωρίς να το γνωρίζουν. Σήμερα υπολογίζεται ότι το θανατηφόρο όπλο που επέτρεψε στους κατακτητές του Cortés και Pizarro να πλήξουν τις ισχυρές αυτοκρατορίες των Αζτέκων και των Ίνκας ήταν οι επιδημίες της ευλογιάς και της ιλαράς που τρομοκρατούσαν και θέριζαν τους πληθυσμούς. Κάποιες από τις Αντίλλες μέσα σε είκοσι χρόνια εγκαταλείφθηκαν . Ο πληθυσμός της υπόλοιπης ηπείρου, σύμφωνα με τις περισσότερες εκτιμήσεις, μειώθηκε κατά 90%!

Οι Ισπανοί επέστρεψαν στην πατρίδα τους με σύφιλη, η οποία εξαπλώθηκε στην Ευρώπη, από τις αρχές του 16ου αιώνα.

Αυτό που συνέβη στην Αμερική στα τέλη του 15ου αιώνα και στις αρχές του 16ου αιώνα αναπαράγεται με τον ίδιο τρόπο στα τέλη του 18ου αιώνα, όταν οι πρώτοι δυτικοί θαλασσοπόροι ανακάλυψαν τα νησιά της Ωκεανίας το ένα μετά το άλλο. Ο Bougainville ή ο Cook πίστεψαν ότι βρήκαν τον παράδεισο των «καλών άγριων» στην Ταϊτή ή αλλού στον Ειρηνικό. Λίγα χρόνια μετά το πρώτο τους πέρασμα, αυτά τα εδάφη είχαν πλέον ερημωθεί.

Χολέρα, μια άλλη πληγή που έπληξε την Ευρώπη τον 19ο αιώνα.

Η χολέρα είναι μια πολύ παλιά ασθένεια, που προκαλείται από ένα βακτήριο που ονομάζεται "χολερικό δονάκιο (=vibrion cholérique )", το οποίο μεταδίδεται από τα λερωμένα με περιττώματα χέρια και προκαλεί σοβαρή διάρροια, η οποία μπορεί να οδηγήσει σε θάνατο με αφυδάτωση σε λίγες ώρες. Προέρχεται πιθανότατα από την κοιλάδα του Γάγγη, όπου η ανθρώπινη κόπρος διασκορπίζεται.

Τον 19ο αιώνα η ασθένεια εξαπλώθηκε σε όλο τον κόσμο λόγω της παγκοσμιοποίησης, του παγκόσμιου εμπορίου, των πλοίων και των σιδηροδρόμων. Από τις αρχές του 19ου αιώνα έως τα μέσα του 20ου αιώνα επτά πανδημίες διαδέχθηκε η μία την άλλη, (η τελευταία έπληξε την Ασία, τη Μέση Ανατολή, την Αφρική, τη Λατινική Αμερική). Κατά τη διάρκεια της δεύτερης πανδημίας, το 1832, το Λονδίνο και το Παρίσι χτυπήθηκαν σκληρά. Σχεδόν 20.000 Παριζιάνοι έχασαν τη ζωή τους.

Des malades de la grippe espagnole dans un entrepôt militaire transformé en hôpital provisoire, au Kansas (Etats-Unis), en 1918. (AP/SIPA)

Γιατί  η γρίπη του 1918  ονομάζεται "ισπανική γρίπη";
Όλοι έχουν ακούσει για την πανδημία γρίπης πριν από έναν αιώνα (1918-1919), ο οποίος σκότωσε μεταξύ 20 και 50 εκατομμύρια ανθρώπους. Ίσως και πολύ περισσότερους. Γνωρίζουμε ότι ξεκίνησε από τις Ηνωμένες Πολιτείες πριν φτάσει στην Ευρώπη. Γιατί τότε να την ονομάζουμε "Ισπανική"; Απλώς επειδή η Ισπανία, που ήταν ουδέτερη στην παγκόσμια σύρραξη τη στιγμή που το κακό έφτασε στην Ευρώπη, ήταν η μόνη χώρα της οποίας οι εφημερίδες μιλούσαν ανοικτά για την ασθένεια. Οι αντίπαλοι απαγόρευαν οποιαδήποτε αναφορά στην αρρώστια αυτή για να μη δώσουν στον εχθρό πληροφορίες για την πιθανή εξασθένιση των δυνάμεων τους. Όλα τα γαλλικά, τα αγγλικά, τα γερμανικά κ.λπ. έντυπα αναφέρονταν μόνο στην παράξενη αυτή, εξωτική και μακρινή ασθένεια, κάνοντας να φανεί, λανθασμένα, ότι δεν επηρεάζονται.

Από πού προέρχεται η λέξη vaccin ( = εμβόλιο);

Aπό πολύ παλιά οι Κινέζοι κατάλαβαν την αρχή της ανοσίας, ειδικά για την ευλογιά: εάν αρρωστήσουμε μία φορά, δεν μπορούμε να το προσβληθούμε πάλι. Έτσι δημιουργείται η ιδέα ότι αν μεταδώσουμε συνειδητά σε ένα άτομο μια αδύναμη μορφή του κακού, προστατεύουμε το άτομο αυτό από το κακό. Η τεχνική της επιμόλυνσης πέρασε στην Οθωμανική Αυτοκρατορία και έφτασε στην Ευρώπη τον 18ο αιώνα.

Ο αγγλικός γιατρός Edward Jenner (1749-1823) παρατήρησε ότι οι αγρότες δεν προσβάλλονταν ποτέ από την ευλογιά όταν, με το άρμεγμα, τα χέρια τους καλύπτονταν με φλύκταινες από δαμαλίτιδα ( vaccine), μια ηπιότερη μορφή της ευλογιάς, ασθένεια που προσβάλλει, κατά κύριο λόγο, τα βοοειδή (όπως δηλώνει η ετυμολογία vache/ vaccine) και η οποία είναι πάντα καλοήθης στους ανθρώπους. Mπόρεσε έτσι, από τα τέλη του 18ου αιώνα, να αναπτύξει τα πρώτα εμβόλια.

Πηγή: L' OBS (https://www.nouvelobs.com/…/de-la-peste-au-coronavirus-7-ch…)

Φράσεις σχετικές με τη ρωμαϊκή ιστορία

«Η γυναίκα του Καίσαρα δεν αρκεί να είναι τίμια, πρέπει και να φαίνεται τίμια». Η φράση είναι πασίγνωστη και χρησιμοποιείται ευρέως, ιδιαίτερα σε πολιτικές τηλεοπτικές συζητήσεις. Σύμφωνα με ιστορικές πηγές, η φράση είχε όντως ειπωθεί από τον Ιούλιο Καίσαρα, όταν χώρισε με τη δεύτερη σύζυγό του, Πομπηία Σύλλα. Το ζευγάρι είχε παντρευτεί το 67 π.Χ, όταν ο Καίσαρας ήταν 33 ετών. Ο χωρισμός, σύμφωνα με τον Πλούταρχο, ήταν αποτέλεσμα σκευωρίας εναντίον της Πομπηίας, που οργάνωσε ο ίδιος ο Καίσαρας. 

Πέντε χρόνια μετά τον γάμο, ήθελε να χωρίσει από την σύζυγό του για λόγους πολιτικού συμφέροντος και να παντρευτεί μια άλλη γυναίκα με μεγαλύτερη επιρροή. Για να έχει δικαιολογία, οργάνωσε ένα σχέδιο. Όταν ήταν ποντίφικας η σύζυγός του είχε οργανώσει τη γιορτή της θεάς Αγαθής, όπου καλεσμένες ήταν μόνο γυναίκες και αυτός ο κανόνας ήταν ιερός και απαράβατος. Ο Καίσαρας έστειλε έναν τυχοδιώκτη και θρασύ νεαρό της Ρώμης, τον Πόπλιο Κλαύδιο Πούλχερ, ο οποίος ήταν ούτως ή άλλως ερωτευμένος με την Πομπηία. Αποστολή του ήταν να μπει κρυφά στο παλάτι, την ώρα της ιερής γιορτής. Ο νεαρός μεταμφιέστηκε σε οργανοπαίκτρια για να μη γίνει αντιληπτός από τους φρουρούς και κατάφερε να εισέλθει στο ανάκτορο. Ο Καίσαρας ήξερε καλά ότι εκτός από τους φρουρούς, υπήρχε και η μητέρα του Αυρηλία, η οποία παρακολουθούσε κάθε κίνηση της νύφης της. Έτσι ανακάλυψε τον Πόπλιο, που προδόθηκε από τις ανδρικές του κινήσεις και ο Καίσαρας κατηγόρησε την Πομπηία για μοιχεία. Ο Ιούλιος είχε πια την αφορμή που έψαχνε για τον χωρισμό. Όταν η γυναίκα του αρνήθηκε οποιαδήποτε σχέση με τον νεαρό και δήλωσε πως ήταν τίμια, ο Καίσαρας της απάντησε: «Η γυναίκα του Καίσαρα δεν αρκεί να είναι τίμια, πρέπει και να φαίνεται τίμια». Ο Πόπλιος δικάστηκε αλλά αθωώθηκε, καθώς δεν υπήρχαν σε βάρος του στοιχεία. Μάλιστα, όταν ο Καίσαρας ρωτήθηκε από το δικαστήριο γιατί χώρισε αφού δεν βρέθηκαν αποδείξεις, είπε «Ότι την εμήν ηξίουν μηδ’ υπονοηθήναι», δηλαδή, αξιώνω από τη γυναίκα μου να είναι υπεράνω υποψίας. Υπάρχει και μια εκδοχή της ιστορίας σύμφωνα με την οποία ο Καίσαρας δεν είχε καμία ανάμειξη με την είσοδο του νεαρού στο ανάκτορο και πως όντως θα έπεφτε θύμα μοιχείας αν δεν τον ανακάλυπτε η μητέρα του, ωστόσο επικρατέστερη είναι η πρώτη εκδοχή....

Πηγή Η μηχανή του χρόνου

"΄Ολοι οι δρόμοι οδηγούν στη Ρώμη"¨Πολλοί από τους δρόμους που κατασκεύαζαν οι αρχαίοι Ρωμαίοι διατηρούνται σε θαυμάσια κατάσταση μέχρι σήμερα. Οι δρόμοι αυτοί κατασκευάζονταν με αφετηρία πάντοτε τη Ρώμη, προς όλα τα σημεία της αυτοκρατορίας. Ένας από τους σπουδαίους μηχανικούς εκείνης της εποχής ήταν ο Πόμπλιος Γάλλιας, ο οποίος δημιούργησε δική του σχολή με τρεις χιλιάδες μαθητές, από τους οποίους ξεχώριζε μονάχα τρεις. Τον Σκιπίωνα, τον Μάρκελλο και τον Αθηναίο Ιριδινό. Σε αυτούς έκανε ιδιαίτερα μαθήματα και τους μετέδωσε τις γνώσεις και τα μυστικά από την εμπειρία του. 

Ήταν η εποχή που μόλις είχε αρχίσει να φτιάχνεται η ρωμαϊκή αυτοκρατορία και ο Πόμπλιος Γάλλιας με τους μαθητές του, ανέλαβε να επιμηκύνει όλους τους δρόμους που άρχιζαν από τη Ρώμη προς τις άλλες χώρες. Τριακόσιες χιλιάδες σκλάβοι δούλευαν κάτω από τις διαταγές του και όταν πέθανε από ελώδη πυρετό, το έργο του συνέχισαν οι τρεις μαθητές του. Από τους δρόμους εκείνους ξεκινούσαν οι ρωμαϊκές λεγεώνες για να κατακτήσουν την Ευρώπη. Τεχνικά, οι συγκεκριμένες οδοί αποτελούν στέρες κατασκευές και δεν είναι τυχαίο ότι μεγάλα τους τμήματα επιδεικνύουν τεράστια αντοχή και σώζονται μέχρι σήμερα. Από εκείνη την εποχή έμεινε η φράση: «Όλοι οι δρόμοι οδηγούν στη Ρώμη», η οποία χρησιμοποιείται όταν θέλουμε να σημειώσουμε ότι όλες οι προσπάθειες μας και τα μέσα οδηγούν στον ίδιο σκοπό....

Πηγή:Η μηχανή του χρόνου

Η αψίδα του Τίτου

Η αψίδα του Τίτου (1ος αι. μ.Χ.). Βρίσκεται στη Ρωμαϊκή αγορά της Ρώμης.

Λάφυρα από την λεηλασία της Ιερουσαλήμ

Ο Τίτος Θριαμβευτής

ΦΛΑΒΙΟΣ ΙΩΣΗΠΟΣ 

Περὶ τοῦ Ἰουδαϊκοῦ πολέμου 6, 271-288, 300-309 

Αλίμονό σου, Ιερουσαλήμ (μετάφραση Ιγνάτιος Σακαλής)

Η κατάκτηση της Ιερουσαλήμ από τον Τίτο

[271] Ο Ναός λαμπάδιαζε και οι στρατιώτες άρπαζαν ό,τι έβρισκαν μπροστά τους, και οι σκοτωμένοι δεν είχαν μετρημό. Ούτε για ηλικία υπήρχε έλεος ούτε ντροπή για ό,τι ήταν σεβαστό. Αλλά και παιδιά και γέροντες, και λαϊκοί και ιερείς όμοια περνούσαν από το μαχαίρι· όλες τις τάξεις τις είχε περιλάβει ο πόλεμος και χτυπούσε μαζί αυτούς που ικέτευαν και αυτούς που αντιστέκονταν. [272] Αντηχούσε η φλόγα και απλωνόταν μακριά ανάμιχτη με τους στεναγμούς αυτών που έπεφταν, ενώ το ύψος του λόφου και η έκταση της φωτιάς έδιναν την εντύπωση ότι καιγόταν όλη η πόλη, κι από το βουητό εκείνο δεν θα μπορούσε κανένας να φανταστεί πιο μεγάλο ή πιο φοβερό. [273] Από τη μια ο αλαλαγμός των ρωμαϊκών λεγεώνων που ορμούσαν κατά μάζες μαζί με την κραυγή των στασιαστών περικυκλωμένων από φωτιά και ξίφη, κι από την άλλη η φυγή του λαού που είχε απομείνει ψηλά και έτρεχε πανικόβλητος στους εχθρούς και οι θρήνοι για τη συμφορά. [274] Και ήταν σε συμφωνία με τις κραυγές όσων ήταν πάνω στο λόφο οι κραυγές του πλήθους μέσα στην πόλη. Τότε όμως πολλοί που ήταν εξαντλημένοι από την πείνα και βουβοί, μόλις είδαν τη φωτιά του Ναού, ξαναβρήκαν τη δύναμή τους για θρήνους και κραυγές. Αντηχούσαν μαζί η Περαία και τα γύρω βουνά κάνοντας τη βουή τρομακτικότερη.

[275] Αλλά φοβερότερα από το βουητό ήταν τα παθήματά τους. Θα νόμιζε κανένας ότι ο ιερός λόφος έβραζε από τους πρόποδες κυκλωμένος ολόγυρα από τη φωτιά, κι ότι το αίμα ήταν πιο άφθονο από τη φωτιά και περισσότεροι οι σκοτωμένοι από αυτούς που τους σκότωναν. [276] Πού να φανεί η γη από τους νεκρούς. Αλλά οι στρατιώτες, πατώντας πάνω στους σωρούς των πτωμάτων, κυνηγούσαν όσους προσπαθούσαν να διαφύγουν. [277] Το πλήθος λοιπόν των ληστών απωθώντας τους Ρωμαίους ξεγλιστρούσε με δυσκολία στο έξω ιερό κι από κει στην πόλη, ενώ όσοι απόμειναν από το λαό κατέφυγαν στην έξω στοά. [278] Κάποιοι από τους ιερείς στην αρχή ξήλωναν από το Ναό τους οβελούς και τις μολύβδινες βάσεις τους και τους σφενδόνιζαν κατά των Ρωμαίων. [279] Έπειτα όμως, αφού τίποτα δεν πετύχαιναν ενώ η φωτιά ανέβαινε προς το μέρος τους, τραβήχτηκαν στον τοίχο που είχε πλάτος οχτώ πήχεις και εκεί περίμεναν. [280] Δύο όμως από τους επίσημους, παρόλο που μπορούσαν να σωθούν πηγαίνοντας στους Ρωμαίους ή να περιμένουν να συμμεριστούν την τύχη των άλλων, ρίχτηκαν στη φωτιά και έγιναν παρανάλωμα μαζί με το Ναό· ήταν ο Μηϊρός του Βελγά και ο Ιώσηπος του Δαλαίου.

[281] Οι Ρωμαίοι, θεωρώντας ανώφελη την προσπάθεια να προφυλάξουν τα γύρω κτίρια ενώ ο Ναός καιγόταν, έβαλαν φωτιά σε όλα, και στ᾽ απομεινάρια των στοών και στις πύλες, εκτός από δύο, τη μία στ᾽ ανατολικά και την άλλη νότια. Αργότερα τις γκρέμισαν κι αυτές απ᾽ τα θεμέλια. [282] Μαζί έκαιγαν και τα θησαυροφυλάκια όπου υπήρχε άπειρο χρήμα, άπειρος ρουχισμός και άλλα κειμήλια, μ᾽ ένα λόγο ήταν σωρευμένος όλος ο πλούτος των Ιουδαίων εκεί είχαν μεταφέρει οι εύποροι τον πλούτο τους.

[283] Πήγαν και στην άλλη στοά του εξωτερικού ιερού. Σ᾽ αυτήν είχαν καταφύγει τα γυναικόπαιδα του λαού και όχλος ανάκατος, γύρω στους έξι χιλιάδες. [284] Πριν λοιπόν πάρει ο Καίσαρας την απόφασή του γι᾽ αυτούς ή διατάξει τους επικεφαλής, οι στρατιώτες, σπρωγμένοι από τη μανία τους, βάζουν φωτιά στη στοά. Κι έγινε τούτο. Κάηκαν κι όσοι πηδούσαν από τη στοά αλλά κι όσοι παρέμειναν σ᾽ αυτήν. Από τόσο πλήθος δεν σώθηκε κανένας. [285] Αίτιος του χαμού τους στάθηκε κάποιος ψευδοπροφήτης που προφήτεψε εκείνη την ημέρα σε όσους ήταν μέσα στην πόλη ότι ο θεός προστάζει ν᾽ ανεβούν στο ιερό για να λάβουν τα σημεία της σωτηρίας.

[286] Υπήρχαν πολλοί προφήτες τότε μέσα στο λαό, εγκάθετοι των τυράννων, που κήρυτταν να περιμένουν τη βοήθεια του θεού. Έτσι θα αυτομολούσαν λιγότερο, και ξεπερνώντας κάθε φόβο και προφύλαξη θα τους παραπλανούσε η ελπίδα. [287] Ο άνθρωπος στις συμφορές πείθεται εύκολα, κι όταν αυτός που τον ξεγελά περιγράφει και την απαλλαγή από τα δεινά που τον ταλαιπωρούν, τότε ο βασανισμένος παραδίνεται ολόκληρος στην ελπίδα.

[288] Τον δυστυχισμένο λαό λοιπόν παραπλανούσαν τότε οι απατεώνες και ψευδοκήρυκες του Θεού, και μήτε πρόσεχε μήτε πίστευε στα ολοφάνερα σημεία που προμηνούσαν τη μελλοντική ερήμωση. Αλλά σαν να είχαν κεραυνοβοληθεί και να μην είχαν μήτε μάτια μήτε ψυχή, άκουσαν λανθασμένα τις παραγγελίες του Θεού.

..............................................................................

[300] Και το πιο φοβερό απ᾽ αυτά· τέσσερα χρόνια πριν από τον πόλεμο, και ενώ η πόλη περνούσε μέρες αδιατάραχτης ειρήνης και ευημερίας, κάποιος Ιησούς γιος του Ανανία, ένας απλός χωρικός, ήρθε στην εορτή που είχαν τη συνήθεια να στήνουν σκηνές για το Θεό. Αφού λοιπόν στάθηκε προς το ιερό, ξαφνικά άρχισε να φωνάζει: [301] «Φωνή από την ανατολή, φωνή από τη δύση, φωνή από τους τέσσερις ανέμους, φωνή κατά της Ιερουσαλήμ και του Ναού, φωνή κατά των αντρών και των γυναικών, φωνή κατά του λαού όλου». Γύριζε σ᾽ όλα τα στενά μέρα και νύχτα και φώναζε τα ίδια λόγια. [302] Κάποιοι από τους επίσημους πολίτες που αγανάκτησαν με τους δυσοίωνους λόγους, συνέλαβαν τον άνθρωπο και τον καταπλήγωσαν με τα χτυπήματά τους. Αυτός όμως, ούτε για να υπερασπιστεί τον εαυτό του έλεγε τίποτα ούτε έδινε εξηγήσεις, ιδιαιτέρως σ᾽ αυτούς που τον χτυπούσαν, αλλά φώναζε συνέχεια τις ίδιες λέξεις που έλεγε πρώτα.

Η κάτω πόλη της Ιερουσαλήμ και το οχυρό Αντωνία 1ος αι. (Μακέτα)

[303] Νομίζοντας οι άρχοντες -που ήταν και η αλήθεια- ότι η συμπεριφορά του ανθρώπου είχε κάτι δαιμονικό, τον οδήγησαν στον ρωμαίο έπαρχο. [304] Εδώ, αν και το μαστίγιο τον έσκιζε ως τα κόκαλα, ούτε ικέτεψε ούτε δάκρυσε καν. Αλλά κάνοντας όσο το δυνατό θρηνητικότερη τη φωνή του, απαντούσε σε κάθε χτύπημα «Αλίμονό σου, Ιερουσαλήμ». [305] Στις ερωτήσεις του Αλβίνου -αυτός ήταν ο έπαρχος- ποιος ήταν και από πού ήρθε και γιατί έλεγε αυτά τα πράγματα, δεν απαντούσε το παραμικρό, δεν έπαυε όμως να θρηνολογεί για την πόλη, ώσπου ο Αλβίνος τον έβγαλε τρελό και τον απέλυσε. [306] Κι αυτός ως την έκρηξη του πολέμου ούτε πλησίασε κανέναν πολίτη ούτε τον είδαν να μιλάει σε κανέναν, αλλά σαν να είχε αποστηθίσει κάποια προσευχή θρηνούσε όλη τη μέρα «Αλίμονό σου, Ιερουσαλήμ». [307] Ούτε κανέναν από αυτούς που του έδιναν τροφή ευλογούσε· η ίδια λυπητερή φράση ήταν απάντηση σε όλους. [308] Στις εορτές φώναζε περισσότερο. Θρηνολογώντας έτσι εφτά χρόνια και πέντε μήνες, ούτε τη φωνή του άλλαζε ούτε κουραζόταν, ώσπου κατά την πολιορκία, βλέποντας έργο την προφητεία του, ξεκουράστηκε. [309] Τριγυρίζοντας στο τείχος φώναζε διαπεραστικά: «Αλίμονο πάλι στην πόλη και το λαό και το Ναό». Κι όταν στο τέλος πρόσθεσε «αλίμονό μου κι εμένα», μια πέτρα φεύγοντας από ένα μηχάνημα, τον πέτυχε και τον σκότωσε. Αμέσως του έφυγε η ψυχή ενώ έλεγε αυτή την προφητεία.

[310] Όταν αναλογιστεί κανένας αυτά τα πράγματα θα βρει ότι ο Θεός φροντίζει για τους ανθρώπους και προλέγει με κάθε τρόπο πώς θα σωθεί ο λαός του. Οι άνθρωποι όμως από ανοησία και λανθασμένες δικές τους επιλογές χάνονται. [311] Έτσι οι Ιουδαίοι μετά την εκθεμελίωση της Αντωνίας(1) έκαναν το ιερό τετράγωνο, παρόλο που έχουν γραμμένο στα βιβλία τους ότι η πόλη κι ο Ναός θα κυριευθούν, όταν το ιερό γίνει τετράγωνο.

(1) Αντωνία:οχυρό

Πηγή: Ψηφίδες για την ελληνική γλώσσα



Ο Ιώσηπος Φλάβιος ή Γιοσέφ μπεν Μαθιά (37 - 100) ήταν Εβραίος λόγιος, ιστορικός και αγιολόγος, ο οποίος γεννήθηκε στην Ιερουσαλήμ -τότε μέρος της ρωμαϊκής Ιουδαίας- από πατέρα ιερατικής καταγωγής και μητέρα που ισχυριζόταν ότι είχε βασιλική καταγωγή. Ο Ιώσηπος Φλάβιος ήταν ο πρώτος που έγραψε την ιστορία των Ιουδαίων, στο βιβλίο του Ιουδαϊκή Αρχαιολογία.( Πηγή:Wikipedia)

Οι ιστορικές πηγές

BBC History File: The Atlantic Slave Trade

Με αφορμή το έτος El Greco

Με αφορμή το έτος Εl Greco μαθητές του Β2 μελέτησαν πίνακες του μεγάλου Έλληνα ζωγράφου και δημιούργησαν. Το βίντεο που ακολουθεί είναι προϊόν εργασίας των μαθητών Δημήτρη Δεληγιαννάκη και Φοίβης Καρατζόγλου.

"Ταξίδια της Ζωγραφικής: από την Κρήτη στην Ήπειρο". Διδακτική επίσκεψη.

Άγνωστα σχέδια του Μιχαήλ Αγγέλου

Σχέδια με κάρβουνο του Μιχαήλ Αγγέλου (1475-1564)  αποκαλύφθηκαν σε μυστικό δωμάτιο της βασιλικής του San Lorenzo στη Φλωρεντία. Το δωμάτιο αυτό,  που ήρθε στο φως το 1975 στη διάρκεια εργασιών συντήρησης, βρίσκεται κάτω από το παρεκκλήσιο με τους τάφους των Μεδίκων.

Κατά την πολιορκία της πόλης από τους Ισπανούς το 1529, ο Μιχαήλ Άγγελος έμεινε κλεισμένος στο στενό αυτό δωμάτιο (7μ.X2μ.) για τρεις μήνες. Τους τοίχους του κάλυψε  με σχέδια που θα χρησιμοποιούσε για τις μελλοντικές του δημιουργίες.

Ο χώρος δεν είναι επισκέψιμος για λόγους ασφαλείας.

Πηγή: Le Figaro

Η διαδικασία εκλογής του Πάπα

Η διαδικασία εκλογής του Πάπα

 Πηγή:  La croix 

Η Χαρτογραφία στην Εθνική Τράπεζα της Γαλλίας

Μέχρι το τέλος του Ιανουαρίου, η Εθνική Τράπεζα της Γαλλίας παρουσιάζει 80 ναυτικούς χάρτες. Οι πορτολάνοι (από την ιταλική portolano) χρησίμευαν στην ναυσιπλοΐα και στη διακόσμηση. Μεταξύ αυτών και ο παλαιότερος  χάρτης του δυτικού κόσμου  που ονομάζεται χάρτης της Πίζας.

Οι ναυτικοί χρησιμοποιούσαν τους χάρτες αυτούς στα ταξίδια τους αλλά δεν τους κατασκεύαζαν. Η χαρτογραφία είναι μια τέχνη που διδασκόταν στη Λισαβόνα, στη Γένουα, στη Μασσαλία… Οι πορτολάνοι ανίχνευαν τις παράκτιες περιοχές και τους κινδύνους, αποτύπωναν τα περιγράμματα περιοχών που μέχρι τότε ήταν άγνωστες. Αφορούσαν όμως και το ίδιο το κράτος και την γεωπολιτική. Ενίσχυαν το κύρος. Κάποιοι από αυτούς  διακοσμούσαν τα γραφεία των μεγάλων αυτού του κόσμου.

Ἀτλας του Miller

Ἀτλας του Miller

Πηγή:Le Figaro
Gallica BnF

«L'âge d'or des cartes marines - Quand l'Europe découvrait le monde». BnF, site François-Mitterrand, jusqu'au 27 janvier

Αφιέρωμα του Λούβρου στον ισλαμικό πολιτισμό

Στο Μουσείο του Λούβρου εκτίθενται έργα της ισλαμικής τέχνης που καλύπτουν όλα τα είδη της πολιτιστικής παραγωγής του ισλαμικού πολιτισμού από την Ισπανία μέχρι την Ινδία και από τον 7ο έως τον 19ο αι.

Η είσοδος του τμήματος που είναι αφιερωμένο στις τέχνες του Ισλάμ.

Αίγυπτος, 2ο μισό 14ου

Σελίδα από ποιητική ανθολογία.Αφγανιστάν, 1450

Ισπανία 12ος-13ος αι.

Αίγυπτος 1000-10

Συρία ή Αίγυπτος 2ο μισό του 14ου  

Πριγκιπική κεφαλή. Ιράν τέλος 12ου 

Ισπανία,   968 

Συρία ή Αίγυπτος,  μέσα 14ου αι.

Αναπαράσταση κεραμικού τοίχου. Τουρκία, 16ος-19ος

Πιάτο με παγώνι. Τουρκία, περίπου 1550

Ιράν. τέλος 12ου αρχές 13ου αι.

Συρία, 13ος αι.

Opening of the Arts of Islam at the Louvre Museum from ikono tv on Vimeo.
Πηγή:Le Monde

Oι περίοδοι της Βυζαντινής ιστορίας και τα χαρακτηριστικά τους

6

Tάφος ρωμαϊκής εποχής στην Κόρινθο

Ένας τάφος της Ρωμαϊκής εποχής με εξαιρετικές τοιχογραφίες και τα χρώματά τους ανέπαφα, που βρέθηκε τον περασμένο Ιανουάριο κατά τη διάρκεια εργασιών διάνοιξης στη νέα εθνική οδό Κορίνθου-Πατρών πρόκειται να μεταφερθεί «ολόσωμος» στον αρχαιολογικό χώρο της Αρχαίας Κορίνθου προκειμένου να διασωθεί και να γίνει επισκέψιμος για το κοινό.
Κυρίως όμως απαιτείται η συντήρηση για τη διάσωσή του, όπως ανέφερε στο Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο ο διευθυντής Συντήρησης Αρχαίων και Νεωτέρων Μνημείων κ. Νίκος Μίνως.


Ο τάφος, που χρονολογήθηκε στον 3ο μ. Χ. αιώνα και έχει διαστάσεις 2,40 Χ 2,30 μ. είναι θαλαμοειδής και υπόγειος ενώ η σκεπή του σχημάτιζε καμάρα, η οποία όμως έχει καταρρεύσει - για τον λόγο αυτό έχει τοποθετηθεί ένα πρόχειρο στέγαστρο. Στο εσωτερικό του, υπήρχαν δύο λάρνακες εκ των οποίων η μία περιείχε γυναικεία ταφή, όπως αποδεικνύει το καταπληκτικό πορτρέτο μιας όμορφης νέας γυναίκας, που απεικονίζεται ξαπλωμένη σε κρεβάτι (τη λάρνακα).

Με ανοιχτόχρωμα μάτια, καστανοκόκκινα μαλλιά χτενισμένα ψηλά και σαρκώδη χείλη φέρει χρυσά (ζωγραφισμένα) σκουλαρίκια ενώ το σώμα της είναι καλυμμένο με κόκκινο κλινοσκέπασμα διακοσμημένο με κίτρινες, κυανές και λευκές ταινίες. Η τεχνοτροπία του έργου μάλιστα είναι ιδιαίτερη καθώς εντοπίζεται ανάμεσα στις αρχαίες τεχνικές και τα πορτρέτα Φαγιούμ. Η διακόσμηση όμως του τάφου δεν σταματά εκεί, αφού διάφορα μοτίβα στολίζουν το κάτω μέρος της λάρνακας, τους τοίχους περιτρέχουν γιρλάντες με ταινίες και φιόγκους ενώ ένα παγόνι κυριαρχεί στην μία πλευρά. Μέσα στον τάφο εξάλλου βρέθηκαν οστά, προφανώς από ανακομιδή.


Κατόπιν αυτών και προκειμένου να διασωθεί ο διάκοσμος απαιτήθηκε ειδική μελέτη για την τεκμηρίωση, τη διατήρηση των τοιχογραφιών και τη συντήρηση. Τη μελέτη συνέταξε η κυρία Μελίνα Φωτοπούλου από τη Διεύθυνση Συντήρησης Αρχαίων και Νεωτέρων Μνημείων και έλαβε τη θετική γνωμοδότηση του ΚΑΣ. Όσο για την απόσπαση του τάφου και τη μεταφορά του εκπονείται άλλη μελέτη σε συνεργασία με τον μηχανικό κ. Δημήτρη Κορρέ, ειδικό σε παρόμοια έργα.


Να σημειωθεί ότι η λάρνακα δεν έχει ανοιχτεί, όπως ανέφερε όμως ο κ. Μίνως σε μία πρώτη έρευνα, που έγινε με χρήση κάμερας υπερύθρων, η οποία εισχώρησε από μια ρωγμή εντοπίστηκαν θραύσματα αγγείου και χώμα. Η δεύτερη λάρνακα πάντως, που έχει χτιστεί κατά μήκος του ανατολικού τοίχου δεν είναι τόσο καλοδιατηρημένη. Φέρει ωστόσο διάκοσμο από πράσινη γιρλάντα και μοβ λουλούδι.

Πηγή: CultureGreece.gr

Η ταυτότητα της Τζοκόντα

https://www.youtube.com/watch?v=RzgksqyNx-A

Ποια είναι η ταυτότητα της Τζοκόντα; Η γυναίκα του Franscesco le Giocondo που παράγγειλε τον πίνακα το 1503 (θέση του βιογράφου G. Vasarι) ή η Pacifica Brandani με την οποία ο χορηγός του έργου, Ιούλιος των Μεδίκων, είχε απόκτήσει ένα νόθο γιο ( θέση του ιστορικού Roberto Zapperi). Έρευνες με σύγχρονα μέσα υψηλής τεχνολογίας που διέθεσε το μουσείο του Λούβρου προσπαθούν να απαντήσουν στο ερώτημα.

"Η Αγία Άννα, το τελευταίο αριστούργημα του Λεονάρντο ντα Βίντσι" στο Μουσείο του Λούβρου

To μουσείο του Λούβρου, που μόλις ολοκλήρωσε τη συντήρηση της Αγίας Άννας του Leonardo da Vinci, μελέτησε σε βάθος τη δημιουργική πορεία του καλλιτέχνη που δούλεψε είκοσι χρόνια (1501-1519) πάνω στο αριστούργημά του αυτό.



Στο Λούβρο βίντεο σχετικό με τα στάδια επεξεργασίας του πίνακα αυτού από το μεγάλο ζωγράφο της Αναγέννησης.

To Bατικανό αποκαλύπτει τα μυστικά του στο κοινό

Κάτω από την αυλή του Μουσείου του Βατικανού βρίσκεται το κτίριο στο οποίο φυλάσσονται τα αρχεία του παπικού κράτους.  Εδώ υπάρχουν έγγραφα που χρονολογούνται από τον 8ο έως τον 20ο αιώνα.

Η έκθεση που εγκαινιάστηκε στις 29 Φεβρουαρίου με τον τίτλο "Lux in Arcana", παρουσιάζει περγαμηνές, χειρόγραφα, δερματόδετα παλιά βιβλία, παπικές βούλες. Το πιο εντυπωσιακό κομμάτι αποτελεί περγαμηνή μήκους 60 μέτρων που αναφέρεται στη δίκη των Ναϊτών με 231 καταθέσεις στην Ιερά Εξέταση μεταξύ 1309 και 1311. Οι Ναΐτες συνελήφθησαν στη Γαλλία στις 13 Οκτωβρίου 1307 με εντολή του Philippe Le Bel κατηγορούμενοι ως αιρετικοί αλλά και για σοδομισμό, ανήθικα φιλιά, ειδωλολατρία. Πενήντα τέσσερις από αυτούς καταδικάστηκαν στη πυρά.
 
Μεταξύ των εκθεμάτων περιλαμβάνονται επίσης έγγραφα από τις δίκες του δομηνικανού  Giordano Bruno (1593 -1597),η βούλα του Λέοντα Ι με τον αφορισμό του Μ. Λούθηρου, επιστολές που επιβεβαιώνουν την πρόοδο της επιστήμης αλλά και τις αποτυχίες των επιστημόνων να πείσουν για τις νέες θεωρίες τους.

Υπάρχουν  επίσης σφραγίδες από κόκκινο κερί, ακόμα και χρυσό, όπως αυτή που συνοδεύει την επικύρωση της συμφωνίας  του Ναπολέοντα Βοναπάρτη για τη θρησκευτική ελευθερία στη Γαλλία και η χρυσή σφραγίδα του Κλήμεντος  Z' για την στέψη του Charles Quint, ο οποίος μόλις είχε εκλεγεί αυτοκράτορας της  Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας.

Πηγή: Le Monde

Eπαναχρωματισμός των εισόδων του καθεδρικού της Αμιένης

Στο βίντεο ο επαναχρωματισμός   της μνημειακού χαρακτήρα κεντρικής εισόδου καθώς και των άλλων δύο  πλαϊνών εισόδων του καθεδρικού της Αμιένης με τη βοήθεια της πληροφορικής και τη χρήση τεχνικών φωτισμού.