Σάββατο 8 Φεβρουαρίου 2014

Ν. Βρεττάκου, Τα δεκατέσσερα παιδιά

  • Μάθημα σε σχολείο.
    Κανάλια Βόλου, 1946
    Βούλα Θεοχάρη Παπαϊωάννου (ΦΑ_6_6551)
  • Πηγή:Μουσείο Μπενάκη

Ν.Βρεττάκου, Τὰ δεκατέσσερα παιδιά

«...Ἐν ἀρχῇ ἦν ἡ ἀγάπη...» μελωδοῦσε γιομίζοντας
τὸ γυμνό σου δωμάτιο μιὰ παράξενη ἅρπα
καθὼς σ᾿ ἔπαιρνε ὁ ὕπνος καὶ τὸ χέρι σου, κρύο,
σὰν κλωνὶ λεμονιᾶς σὲ νεκρό, ἀναπαύονταν
πάνω στὸ στῆθος σου. Κ᾿ ἔβλεπες
πὼς ἄνοιγε τάχα μιὰ πόρτα στὸν ὕπνο σου.
Πὼς μπαῖναν τὰ δεκατέσσερα παιδιὰ λυπημένα
καὶ στεκόντουσαν γύρω σου. Τὰ μάτια τους θύμιζαν
σταγόνες σὲ τζάμια: «Ἔλεος! Ἔλεος! Ἔλεος!...»
Τινάζοντας τὴ βροχὴ καὶ τὸ χιόνι ἀπὸ πάνω τους,
τὰ ζύγιαζες μὲ τὸ βλέμμα σου σὰ νἄθελες νὰ τοὺς κόψεις
τὴν εὐτυχία στὰ μέτρα τους, ἐνῷ ἡ ἅρπα συνέχιζεν
ἁπαλὰ μὲς στὸν ὕπνο σου: «Ὅ,τι θέλει κανεὶς
μπορεῖ νὰ φτιάξει μὲ τὴν ἀγάπη. Ἥλιους κι ἀστέρια,
ῥοδῶνες καὶ κλήματα...» Ἀλλὰ ἐσὺ προτιμοῦσες
μποτίτσες φοδραρισμένες μὲ μάλλινο,
πουκάμισα κλειστὰ στὸ λαιμό-
γιατὶ φυσάει πολὺ στὸ Καλέντζι!
Ἔβλεπες πὼς ῥάβεις μὲ τὰ δυό σου χέρια,
ἔβλεπες πὼς ζυμώνεις μὲ τὰ δυό σου χέρια
κι ὀνειρευόσουν πὼς μπαίνεις στὴν τάξη
μὲ δεκατέσσερες φορεσιές,
μὲ δεκατέσσερα χριστόψωμα στὴν ἀγκαλιά σου.

Ἀλλὰ ξύπναγες τὸ πρωῒ κι ἄκουγες ποὺ ἔβρεχε.
Σὲ δίπλωνε σὰ μιὰ λύπη τ᾿ ἀδιάβροχό σου
κι ὁ δρόμος γιὰ τὸ σχολειὸ γινόταν πιὸ δύσκολος.
Βάδιζες κ᾿ εἶχες σκυμμένο τὸ πρόσωπο
σὰ νἆταν κάποιος ἀπάνω σου καὶ νὰ σ᾿ ἔκρινε
γιὰ τ᾿ ἄδεια σου χέρια. Σὰ νἄφταιγες μάλιστα,
σ᾿ ὅλη τὴ διαδρομὴ σὲ μπάτσιζε τὸ χιονόνερο.

Ἔμπαινες στὸ σχολειὸ κ᾿ ὅπως τ᾿ ἀντίκριζες
μοιραζόταν σὲ δεκατέσσερα χαμόγελα τὸ πρόσωπό σου.
Θυμόσουν πὼς ἡ ἀγκάλη σου ἦταν μισὴ
κι ἀνεβαίνοντας πάνω στὴν ἕδρα σου
ἄνοιγες τὴ λύπη σου καὶ τὰ σκέπαζες
ὅπως ὁ οὐρανὸς σκεπάζει τὴ γῆ.

Ὥρα 8 καὶ 20´ ἀκριβῶς.
Τὸ μάθημα ἀρχίζει κανονικά.
Ἐσὺ πάνω ἀπ᾿ τὴν ἕδρα κι ἀπ᾿ ἀντίκρυ σου ὁ Χριστός,
ἁπαλὸς καὶ γλυκὺς μὲς στὸ κάδρο του,
δίνετε τὰ χέρια πάνω ἀπὸ τὰ κεφάλια τους
νὰ τοὺς κάμετε μιὰ στέγη ἀπὸ ζεστασιὰ
γιατὶ σᾶς ἤρθανε καὶ σήμερα μουσκεμένα
κ᾿ ἡ λύπη περπατάει μὲς στὰ μάτια τους
ὅπως ὁ σπουργίτης πάνω στὸ φράχτη.

Τὸ καλαμπόκι δὲν ψώμωσε τὸ περσινὸ καλοκαίρι
κι ἀκοῦς τὸ ψωμάκι ποὺ κλαίει μὲς στὶς μπόλιες τους.
Ὥρα 10 καὶ 20´. Τὸ μάθημα συνεχίζεται.
Οἱ σπουργίτες σου χτυποῦν τὰ φτερά τους.
Τὸ μολύβι πεθαίνει ἀνάμεσα στὰ κοκκαλιασμένα τους δάχτυλα.
Ἡ καρδιά σου εἶναι τώρα μιὰ στάμνα σπασμένη.
Τὰ λόγια σου βγαίνουν ἀργὰ σὰ μιὰ βρύση ποὺ στέρεψε:
«Ὁ μέγας Ἀλέξανδρος... Ὁ μέγας Ἀλέξανδρος... Ὁ μέγας Ἀλέξανδρος...».
Τὰ δάχτυλά σου εἶναι πέντε. Τὰ μέτρησες δέκα φορές.
Τὰ δάχτυλά σου εἶναι πέντε. Μετρᾶς τὸ ἕνα χέρι σου
-τ᾿ ἄλλο σου βρίσκεται τυλιγμένο σὲ συννεφιά-
τὰ δάχτυλά σου εἶναι πέντε. Σηκώνεις τὸ πρόσωπο,
κοιτάζεις τὴ στέγη, κάνεις πὼς σκέφτεσαι
σκύβεις πάλι στὴν ἕδρα, ξεφυλλίζεις τὸν Αἴσωπο,
κατεβαίνεις καὶ γράφεις στὸ μαυροπίνακα,
κοιτάζεις τὸν οὐρανὸ ἀπ᾿ τὸ παράθυρο,
γυρίζεις τὸ κεφάλι σου ἀλλοῦ,
δὲ μπορεῖς ἄλλο παρὰ νὰ κλάψεις.
Παίρνεις τὸ μαθητολόγιο στὰ χέρια σου,
κάτι ψάχνεις νὰ βρεῖς, τὸ σηκώνεις διαβάζοντας
καὶ σκεπάζεις τὸ πρόσωπό σου.

Τὰ σύννεφα ἔχουν μπεῖ μὲς στὴν τάξη.
Ἀντίκρυ σου κι ὁ Χριστὸς παραδέρνει σ᾿ ἀμηχανία.
Θαρρεῖς καὶ σηκώνει στ᾿ ἀλήθεια τὰ χέρια του
ἑνωμένα στὸ φῶς ποὺ πέφτει ἀπὸ πάνω του.
Νιώθει στενόχωρα ὅπως τὰ μεσάνυχτα στὴ Γεθσημανῆ
καὶ δὲν εἶμαι ἐκεῖ νὰ σοῦ χτυπήσω τὸν ὦμο
καὶ δὲν εἶμαι ἐκεῖ νὰ σοῦ εἰπῶ: Δός του θάρρος,
βοήθησέ τον νὰ βγεῖ ἀπ᾿ τὴ δύσκολη θέση,
κατέβαινε, διάσχισε τὴν αἴθουσα γρήγορα,
μὴν τὸν ἀφήνεις ἐκτεθειμένο στὰ βλέμματα τῶν παιδιῶν,
δός του ἕνα βιβλίο νὰ κάνει πὼς συλλαβίζει,

δός του ἕνα βιβλίο νὰ κρύψει τὰ μάτια του.

Από τη συλλογή Ο χρόνος και το ποτάμι (1957)

Για τη βιογραφία του Νικηφόρου Βρεττάκου πατήστε εδώ
slide
Πηγή: http://www.blod.gr/lectures/Pages/viewlecture.aspx?LectureID=605#

Δευτέρα 27 Ιανουαρίου 2014

" Ημέρες Διαστήματος" στο Π.Π.Γ.Ζ.Σ.Ι.

Η Περιφερειακή Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ηπείρου και το Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Ζωσιμαίας Σχολής Ιωαννίνων διοργανώνουν εκδηλώσεις και δράσεις σχετικές με την αξιοποίηση του Διαστήματος στην εκπαιδευτική διαδικασία, κατά τους μήνες Ιανουάριο και Φεβρουάριο 2014. Στις "Ημέρες Διαστήματος" θα συμμετέχουν με σχετικές ομιλίες επιστήμονες από το Αστεροσκοπείο Αθηνών, από το Φυσικό Τμήμα του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων και από τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, ενώ θα πραγματοποιηθούν και παρατηρήσεις με τηλεσκόπια σε συνεργασία με την Ομάδα Ερασιτεχνικής Αστρονομίας Ιωαννίνων, ως εξής: 


- ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΜΑΘΗΤΕΣ του Προτύπου Πειραματικού Γυμνασίου Ζωσιμαίας Ιωαννίνων την Παρασκευή 31/1/2014 θα δοθεί ομιλία με θέμα "Ήλιος: από τι είναι φτιαγμένο ένα αστέρι;" , από τον κ. Γραμματικόπουλο (Ομάδα Ερασιτεχνών Αστρονόμων Ιωαννίνων) στην αίθουσα πολλαπλών χρήσεων, τις τελευταίες διδακτικές ώρες. Η εκδήλωση θα ολοκληρωθεί με παρατήρηση των ηλιακών κηλίδων με τηλεσκόπια (με χρήση ειδικών φίλτρων), που θα στηθούν στον αύλειο χώρο του σχολείου. Οι "Ημέρες Διαστήματος" περιλαμβάνουν επίσης διάφορες δράσεις των μαθητών εμπνευσμένες από το Διάστημα, όπως: έκθεση με εικαστικές δημιουργίες (κατασκευές, αφίσες) στο χώρο του Προτύπου Πειραματικού Γυμνασίου Ζωσιμαίας, μουσικές παρεμβάσεις (ερμηνεία τραγουδιών με συνοδεία μουσικών οργάνων), καθώς και σύντομες παρουσιάσεις λογοτεχνικού περιεχομένου και βίντεο. 




- ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΙΝΟ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ θα πραγματοποιηθούν δυο εκδηλώσεις, με την ευγενική παραχώρηση της αίθουσας “Δημήτρης Χατζής” από το Πνευματικό Κέντρο του Δήμου Ιωαννιτών:-την Πέμπτη 6 Φεβρουαρίου 2014 : Εκδήλωση για ευρύ κοινό στον Πολιτιστικό Πολυχώρο "Δημήτρης Χατζής" το απόγευμα 6-8.30 μ.μ., με τις εξής ομιλίες:  κ. Αλυσσανδράκης (Καθηγητής Αστροφυσικής στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων): "Η απομυθοποίηση του Ουρανού", κ. Ματσόπουλος (Αστρονόμος του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών): "Το Ηλιακό μας Σύστημα". Θα ακολουθήσει συζήτηση/ερωτήσεις με το κοινό. Επίσης, μαθητές/τριες και η Καθηγήτρια Μουσικής κ. Μπεκιάρη του Προτύπου Πειραματικού Γυμνασίου Ζωσιμαίας Ιωαννίνων θα ερμηνεύσουν τραγούδια γνωστών δημιουργών με συνοδεία μουσικών οργάνων, εμπνευσμένα από τον ουρανό, το φεγγάρι, τον ήλιο και τ' αστέρια. Η εκδήλωση θα ολοκληρωθεί με τηλεσκοπική παρατήρηση από το χώρο έξω από την αίθουσα (βράδυ 8.30-9.30 μ.μ.). 

-την Τρίτη 11 Φεβρουαρίου 2014 : Εκδήλωση για ευρύ κοινό στον Πολιτιστικό Πολυχώρο "Δημήτρης Χατζής" το απόγευμα 6-8.30 μ.μ., με τις εξής ομιλίες: κ. Σακκάς (Ομάδα Ερασιτεχνών Αστρονόμων Ιωαννίνων): "Δημιουργία και εξέλιξη ενός άστρου", κ. Τσούπης (Καθηγητής, Μαθηματικός, στο 1ο Λύκειο Ιωαννίνων): "Από τον Ιούλιο Βερν στην έξοδο του Voyager 1 από το ηλιακό σύστημα" και κ. Νείλα (Καθηγήτρια, Δρ. Βιολόγος, στο Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Ζωσιμαίας Ιωαννίνων): "Υπάρχει ζωή εκεί έξω στο Διάστημα;". Θα ακολουθήσει συζήτηση και στη συνέχεια τηλεσκοπική παρατήρηση από το χώρο έξω από την αίθουσα (βράδυ 8.30-9.30 μ.μ.)


-ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ: Στα πλαίσια των "Ημερών Διαστήματος" θα πραγματοποιηθεί επίσης Επιμορφωτικό Σεμινάριο για καθηγητές Δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης όλων των ειδικοτήτων, που θα λάβει χώρα την Παρασκευή 7 Φεβρουαρίου 2014 στο Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Ζωσιμαίας Ιωαννίνων, το απόγευμα (5.30-8 μ.μ.), με τίτλο “Το Διάστημα στο Σχολείο”. Θα περιλαμβάνει παρουσιάσεις διαθεματικών καινοτόμων εκπαιδευτικών προτάσεων εμπνευσμένων από το Διάστημα και θα ολοκληρωθεί με τηλεσκοπική παρατήρηση από τον αύλειο χώρο του Σχολείου (βράδυ 8-9 μ.μ.). Οι καθηγητές, που ενδιαφέρονται να παρακολουθήσουν το Σεμινάριο, θα πρέπει να συμπληρώσουν  την αίτηση, που θα βρουν στο τέλος αυτού του άρθρου και στη συνέχεια να την στείλουν στην ηλεκτρονική διεύθυνση   mexarxu@yahoo.gr  έως την Τετάρτη 29 Ιανουαρίου 2014.

Στους συμμετέχοντες θα δοθεί Βεβαίωση Παρακολούθησης.


Ακολουθεί το Πρόγραμμα του Επιμορφωτικού Σεμιναρίου για Καθηγητές Δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης:


ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ “ΤΟ ΔΙΑΣΤΗΜΑ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ” 

Η Περιφερειακή Διεύθυνση Εκπαίδευσης Ηπείρου και το Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Ζωσιμαίας Σχολής Ιωαννίνων διοργανώνουν Επιμορφωτικό Σεμινάριο για καθηγητές Δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης όλων των ειδικοτήτων με θέμα: “Το Διάστημα στο Σχολείο: εκπαιδευτικές καινοτόμες προτάσεις εμπνευσμένες από την εξερεύνηση του Διαστήματος”.SXOLEIO_480_KOKKINO
Το Σεμινάριο, που θα πραγματοποιηθεί στο Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Ζωσιμαίας Σχολής Ιωαννίνων την Παρασκευή 7 Φεβρουαρίου 2014 το απόγευμα (5.30-9.00), περιλαμβάνει:
-Εισηγήσεις-προτάσεις από εκπαιδευτικούς της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, με τα εξής θέματα:

Το Διάστημα σαν ιδανικό εκπαιδευτικό περιβάλλον”, Ι. Νείλα (ΠΕ4), “Πλοήγηση στον Ουρανό”, Α. Μπουκουβάλα (ΠΕ2), “Ιδέες για ερευνητικές εργασίες (projects) στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση σχετικές το Διάστημα”, Α. Τσούπης (ΠΕ3),  “Αστρονομία: μια διδακτική πρόταση, μετά την εφαρμογή της στο σχολείο”, Μ. Ιατρίδου (ΠΕ3), “Ποιητικές αναφορές στα ουράνια σώματα”, Β. Κολιός (ΠΕ2).

Στα πλαίσια των πιο πάνω εισηγήσεων θα παρουσιαστούν και σχετικές δημιουργικές παρεμβάσεις μαθητών (λογοτεχνικού περιεχομένου, βίντεο), ενώ οι συμμετέχοντες εκπαιδευτικοί θα έχουν την ευκαιρία να επισκεφθούν την έκθεση “Τέχνης Διάστημα”, με μαθητικά έργα και εικαστικές παρεμβάσεις στο χώρο με θέμα το Διάστημα, που δημιουργήθηκαν στο μάθημα των Εικαστικών του καθηγητή Γιάννη Ζωγάκη (ΠΕ8). 


-Θα ακολουθήσει τηλεσκοπική παρατήρηση από τον αύλειο χώρο του Σχολείου, όπου θα έχουν στηθεί τηλεσκόπια σε συνεργασία με την Ομάδα Ερασιτεχνών Αστρονόμων Ιωαννίνων.
Στους συμμετέχοντες θα δοθεί Βεβαίωση Παρακολούθησης. Οι ενδιαφερόμενοι εκπαιδευτικοί θα πρέπει να συμπληρώσουν και να στείλουν την παρακάτω αίτηση (όπως προαναφέραμε) στην ηλεκτρονική διεύθυνση   mexarxu@yahoo.gr   έως την Τετάρτη 29 Ιανουαρίου 2014. 

Η Οργανωτική Επιτροπή των εκδηλώσεων:  Α. Δήμος (Προϊστάμενος Επιστημονικής και Παιδαγωγικής Καθοδήγησης Δ.Ε. Ηπείρου), Ε. Ζαβιτσάνου (Διευθύντρια), Ι. Νείλα, Μ. Εξάρχου, Ι. Ζωγάκης (εκπαιδευτικοί του Σχολείου), Κ. Σακκάς, Γ. Φώτου (μέλη της Ομάδας Ερασιτεχνικής Αστρονομίας Ιωαννίνων).

Για επιπλέον πληροφορίες, μπορείτε να απευθύνεστε στο Πρότυπο Πειραματικό Γυμνάσιο Ζωσιμαίας Ιωαννίνων, τηλ. 26510-43141 και 26510-43274, καθώς και στις διευθύνσεις  http://blogs.sch.gr/imeresdiastimatos και  http://ioanninastronomy.blogspot.gr .       .



Παρασκευή 17 Ιανουαρίου 2014

Στο δρόμο για το σχολείο

Από τις 25 Σεπτεμβρίου 2013, που άρχισε να προβάλλεται σε κινηματογράφο των Serves (Παρίσι), μέχρι την παραμονή των Χριστουγέννων, το ντοκυμαντέρ του Pascal Plisson "Sur le chemin de l'école" έκοψε 1.000.000 εισιτήρια και μέχρι το τέλος της προβολής του υπολογίζεται ότι θα φθάσει τα 1,4 εκατομμύρια, δηλ.300.000 περισσότερα από όσα υπολόγιζε η εταιρεία διανομής Disney France.

Στις 12 Ιανουρίου  ο σκηνοθέτης μίλησε σε μικρούς και μεγάλους για τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν και τους κινδύνους που διατρέχουν παιδιά από φτωχές και απομακρυσμένες περιοχές του πλανήτη μας για να πάνε σχολείο.

 Πηγή:Le Monde